In Kampala smeulen de koningsgraven
Oeganda | Persbureau GPD | Maart 2010 | link
Het belangrijkste symbool van het machtige koninkrijk Buganda in Oeganda, de koningsgraven, is dinsdagnacht in vlammen opgegaan. Duizenden leden van de Baganda-stam gingen vervolgens de straat op om hun woede kenbaar te maken. Schermutselingen met politie en leger waren het gevolg. Twee mensen werden doodgeschoten door lijfwachten van president Museveni.
,,Mama, mama", schreeuwt een vrouw, na het aanschouwen van de smeulende resten van de Tombes van Kasubi. Overmand door emoties storten mensen ter aarde. Een bejaarde vrouw zit huilend op de grond. De tombes omvatten de graven van vier kabaka's, koningen van het Baganda-volk, en staan op de werelderfgoedlijst van Unesco.
,,Dit was het hart van ons koninkrijk, het hart van onze cultuur", zegt Hanson Baliruno. ,,Wie het graf schendt, schendt de cultuur. Onze voorvaderen zijn nu verbrand, daarom zie je zoveel mensen huilen." Voor Oegandezen is de stam belangrijker dan de staat, en de koning belangrijker dan de president. Hier voelen de mensen zich lid van de Baganda-stam en onderdaan van het koninkrijk Buganda.
De koning, kabaka genaamd, is heilig. Dat de mensen bereid zijn om te sterven voor de Kabaka, bleek in september toen in Kampala 27 mensen omkwamen bij rellen. De overheid had het gewaagd om de huidige kabaka, Ronald Muwenda Mutebi II te verbieden een bepaalde plek te bezoeken. Het geweld duurde drie dagen, de meeste doden vielen door politiekogels.
,,Dit is de schuld van president Museveni", bezweert Rose Naluwooza, terwijl ze haar tranen afdroogt aan haar traditionele Gomez-jurk. Een buurjongen valt haar bij. ,,We wilden het vuur blussen, maar de oproerpolitie hield ons tegen." De 35-jarige Nathan Namugala laat zijn tranen de vrije loop, hoogst ongebruikelijk voor een Afrikaanse man. ,,Hier liggen mijn voorvaderen, en alles wat er nu van over is, is as. Ik ben sprakeloos."
Wie je het ook vraagt, de beschuldigende vinger wijst naar de overheid. Direct na het uitbreken van de brand dinsdagnacht werd de oproerpolitie ingezet, omdat de omstanders zeer meteen agressief reageerden. Woensdagochtend stroomden nog eens honderden mensen toe. In rijen gaven ze resten stro aan elkaar door, om zo snel mogelijk met de wederopbouw te kunnen beginnen.
Jemba, die zegt namens de 'Raad voor Kleinkinderen van Buganda' te spreken, gelooft in een complot van de overheid tegen zijn geliefde stam, die uit zo'n zes miljoen mensen bestaat die in en rondom Kampala wonen. ,,Het is genoeg geweest, Buganda moet nu maar onafhankelijk worden", aldus Jemba.
De overheid zegt vooralsnog uit te gaan van een ongeluk. President Yoweri Museveni komt langs en verklaart de toedracht te zullen onderzoeken en te zullen helpen bij de wederopbouw van de tombes. Koning Mutebi II volgt en kondigt een week van rouw af.
Hanson Buliruno: ,,Wat hier gebeurt, is zeer gevaarlijk. De Kasubi-brand is veel erger voor de Baganda dan het incident met de kabaka in September, dit treft ons in het hart. Dit kan makkelijk leiden tot geweld, zoals in September."
Terwijl hij spreekt zwelt de menigte verder aan, en neemt de oproerpolitie gewapend met stokken en AK-47 geweren overal posities in. De gespierde Richard Bagezu zegt bereid te zijn om te sterven voor de kabaka. ,,Het koninkrijk was hier eerder dan de president, dus die is niet welkom." Een oude man schreeuwt: ,,Zeg de president dat we hem zat zijn."
|
Freelance journalist en fotograaf in Afrika